درباره داورزن :

شهرستان داورزن یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی می‌باشد. مرکز این شهرستان، شهر داورزن می‌باشد که در ۳۱۰ کیلومتری غرب مشهد واقع شده‌است. شهرستان داورزن در غربی‌ترین نقطۀ استان خراسان رضوی واقع و در نزدیکی مرز استان سمنان می باشد از این شهرستان با نام میقات‌الرضا نیز یاد می‌شود. این شهر، مرکز شهرستان داورزن است و بر اساس مصوبهٔ هیئت وزیران در تاریخ ۷ شهریور ماه سال ۱۳۷۵ از روستا به شهر ارتقاء یافته‌است.

بخشداری قدیم داورزن

نام گذاری :

در وجه تسمیه این بخش،به نام داورزن اقوال گوناگونی وجود دارد:

الف: از آنجا که در قدیم مردم جهت استفاده از سیلاب های فصلی، استخر می ساختند و خانه های خویش را دور آن بنا می کردند، برای استفاده از آب مجبور به دور زدن استخر بوده اند که کم کم نام این منطقه دورزن شده و به دلیل کثرت استعمال به داورزن تغییر یافته است.

ب: و اما بعد: حاکم نیشابور، برای جمع آوری مالیات ، مستوفیان را به این منطقه می فرستد، در آن میان زنی به علت عدم توانایی پرداخت وجوه مربوط به حاکم شکایت می برد و تقاضای تخفیف می نماید. حاکم با استدلال متقن و جالب او قانع می شود و خطاب به وی می گوید: تو خود داوری عاقل و عادل می باشی و نیازی به اعزام داور به منطقه جهت ارزیابی نیست. کم کم در زبان عمال حکومتی و سپس در بین مردم عامه، این منطقه به داورزن شهرت می یابد.

شعری است منصوب به شیخ حسن داورزنی از مشاهیر داورزن که شخصی در مورد داورزن از او سئوال میکند :

داورزنی ای بزرگ استاد سخن
بنمای زلطف ، حل این مشکل من
با آنکه به هر جای بود داور مرد
از چیست شده شهر شما داور زن
و شیخ پاسخ میدهد:
از بس که جنایت شده از داور مرد
زین رو شده اسم شهر ما داور زن

بنای داورزن :

تاریخ این دیار به دوران پیش از اسلام میرسد، وجود آثار باستانی فراوانی در سطح منطقه، دلیلی بر این ادعا است. از آن جمله: آتشکده آذربرزین مهر که بر اساس متون اوستایی یکی از سه آتشکده مورد احترام جامعه ساسانی و جهت ستایش طبقه کشاورزان ایران زمین بوده است. امروز این آتشکده بر فراز تپه ای سنگی در روستای مهر به تماشای مردمان نشسته است.

روزگاری این سرزمین مورد توجه تمامی ایرانیان و مسلمانان بود، آن زمان که شیر مردانی فریاد می زدند <<سر به دار می دهیم اما تن به ذلت نمی دهیم.>>  نهضتی که فصلی درخشان در تاریخ اسلام برجای گذاشت و خود سرآغازی می شد برای قیامها و جنبش های دیگر است. سربداران، مردمانی که با الهام از تعالیم دینی و مذهبی علیه ظلم و ستم قیام کردند.

تقسیمات کشوری :

بخش داورزن بر اساس مصوبهٔ هیئت وزیران در تاریخ ۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱ از شهرستان سبزوار جدا شد و شهرستان داورزن به مرکزیت شهر داورزن تأسیس شد. در حال حاضر، این شهرستان دارای دو بخش، چهار دهستان و یک شهر است:

  • بخش باشتین
    •   دهستان باشتین
    •   دهستان مهر
  • بخش مرکزی شهرستان داورزن
    •   دهستان کاه
    •   دهستان مزینان
  • شهر ها : داورزن
داورزن

مساحت :

 

مساحت شهر داورزن 2873 کیلومتر مربع میباشد .

 

موقعیت جغرافیایی :

موقعیت جغرافیایی شهرستان داورزن از شرق به شهرستان سبزوار ، از غرب به شهرستان میامی از استان سمنان ، از شمال به شهرستانهای جوین و جغتای و از جنوب به بخش روداب شهرستان سبزوار محدود می شود. همچنین بین´43 :°56 تا ´36 :°57 (´ – دقیقه / ° – درجه ) طول جغرافیایی و بین ´3: °36 تا ´32 :°36 عرض جغرافیایی واقع شده است .

ویژگی های طبیعی :

مرتفع ترین نقطه شهرستان داورزن در ارتفاعات کوه گر(کوه بیزه) 2948 متر و کوه نظرگاه (کوه ریوند )2858 متر و پست ترین نقطه دشت مهرگان و کویر مزینان با ارتفاع 798 متر از سطح دریا می باشد .

دامنه کوههای سرسبز و ییلاقی آبرود داورزن از آب وهوایی خاص برخودار است که سالیانه افراد زیادی را جذب می کند. در حاشیه کویر ساربانان و شتران زیادی دل به خار ستان آن سپرده اند .

جمعیت :

بر طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن (۱۳۹۵)
1
جمعیت شهرستان ________ نفر بوده است.
(در ۷٫۶۷۸ خانوار)
از این تعداد ۱۱٫۰۷۲ نفر مرد و ۱۰٫۸۳۹ نفر زن بوده‌اند.
هندوانه

پیشه و محصولات :

مردم این منطقه اغلب به شغل کشاورزی و دامپروری رزق روزی میکنند. کشت فلفل و هندوانه از رونق و شهرت خوبی برخوردار است به گونه ای که مردم یکی از روستاهای داورزن به نام روستای بیزه به تجارت فلفل در کشور مشهور می باشند.

هرکس از انار شیرین و سرخ روستای نهاردان این بخش یک بار تناول نماید دیگر به دنبال انار های شهرهای مشهور نمی رود.

مکان های گردشگری

داورزن به عنوان دروازه غربی استان خراسان رضوی با جاذبه های تاريخی، فرهنگی و گردشگری فراوان، محلی مناسب و ديدنی برای مسافران و گردشگران نوروزی است.

از مکان‌های دیدنی این شهر می‌توان بنای تاریخی مسجد جامع، یخدان‌های خشتی، امام زاده سه تن (ع) و سی‌وهفت پل نام برد.

باغ موسوی داورزن
کاروانسرای مزینان

در کنار آن می توان از پشته سفال داورزن، رباط مزینان، دخمه چهل دختر کمیز، خرابه های فاریاب و کلروون در چشام، مسجد جامع چشام، آسیاب بادی مقیسه، خرابه های بادقوس، امام زاده سید قریش شملق، امام زاده علی اکبر بروغن و سلطان سید علی اکبر علی آباد و … یاد نمود.

علی شریعتی

مفاخر :

داورزن را می توان به عنوان اولین شهرستان خراسان رضوی و مرز بین دو استان سمنان و خراسان نام برد که این شهرستان میقات و پیشانی و مبدا ورود زائرین امام هشتم (ع) از محور غرب کشور می باشد و مفتخر است به شخصیت والایی همچون معلم شهید دکتر علی شریعتی که زادگاهش و محل پرورش او و خاندان گرانقدرش دهستان مزینان واقع در ۶ کیلومتری این شهر می باشد.

استاد شهید دکتر علی اکبر همتی مقدم و مهندس شهید محمد حسین داورزنی از فرزندان این دیار و نیز مرحوم دکتر رمضانعلی رادمنش و مرحوم دکتر معزی ودکتر محمدرضا داورنیا و دکتر کیا…. از مفاخر این دیار می باشند .

زادگاه شریعتی

غذا های محلی

با پسوند جوش بیش از 90 نوع غذای سنتی وجود دارد که مشهورترین آن قورمه جوش و کمه جوش است .

اسب چوبی
چولی چغل

سده، خرمن، مهرگان، نوروز، سیزده بدر، حنابندان و عروسی و …

مراسم سنگ زنی صدخرو؛ حسن حسین چشام؛ نخل گردان مزینان و علمبندان داورزن، مراسم اسب چوبی؛ چشم آرو؛ چولی چغل یا اله خدا

نوروز
مراسم خاص در عید نوروز

مردم داورزن از 2 هفته مانده به عید نوروز با خانه تکانی، رخت و لباس می شویند و لوازم سفره هفت سین را تهیه می کنند، گندم، عدس، ماش را در ظرفی مخصوص در مجاورت آب و رطوبت قرار می دهند تا سبزی سفره عیدشان آماده شود، مردم سبزوار معمولاً شیرینی سفره عیدشان را خودشان تهیه می کنند و سه روز مانده به عید پخت سمنو را نیز آغاز می کنند، ترانه های بیشماری در ایام نوروز بر زبان مردم جاری می شود. غذای شب عید را برنج با خورشت های مختلف در نظر می گیرند کسانی که وضع اقتصادی مناسب تری دارند ممکن است چندین وعده پلو بخورند اما عموم مردم یک وعده برنج خود را با خشتلی (رشته ی تف داده آش) می خوردند. بعد از سال تحویل به دیدن کسانی که سال گذشته عزیزی از دست داده اند می روند و از بستگانش دلجویی می کنند و بعد از آن بازار دید و بازدید گرم است معمولا کوچکترها به دیدن بزرگترها میروند و عیدی دریافت می کنند.

قومیت و زبان

 مردم منطقه داورزن دارای نژاد ایرانی بوده اند با توجه به یافته های باستان شناسی از محوطه ای در مجاورت شهر سبزوار این شهر از شش هزار سال پیش مسکونی بوده است طبق یافته ها اقوامی بومی در این مکان ساکت بوده اند که ارتباطات فرهنگی با تمدن هایی در شبه جزیره قاره هند و آسیای میانه داشته اند. زبان اغلب مردم داورزن فارسی خراسانی بوده است و گویش آنها به زبان پهلوی نزدیک است.

فهرست